SOCIOLINGÜÍSTICA

* Primeiro aparecen nesta sección os seis temas de sociolingüística de 2º de bacharelato, especialmente redactados para preparar o exame de selectividade.
O primeiro tema está máis desenvolvido, pola súa importancia e por visualizar algúns datos estatísticos.

*Situación da lingua galega no IES Isaac Díaz Pardo.





Tema 1:

As funcións sociais da lingua: Bilingüismo, conflito e diglosia. Estereotipos e prexuízos lingüísticos: a súa repercusión nos usos. 






Open publication - Free publishing - More language




Para selectividade:



Tema 1. 
As funcións sociais da lingua. Conflito e diglosia. Estereotipos e prexuízos lingüísticos: a súa repercusión nos usos.

A función básica dunha lingua é a de servir como medio de comunicación entre os membros dunha comunidade. Dependendo do ámbito de uso da lingua, a función comunicativa concrétase ou non noutras funcións máis específicas. Falar galego, por exemplo, é algo máis que empregar un instrumento de comunicación; é un acto social no que, entre outras cousas, se pon de manifesto a vinculación a unha cultura, a un territorio…
O termo bilingüismo designa a capacidade que ten unha persoa para se expresar máis ou menos con igual destreza en dúas linguas (bilingüismo individual); en sentido colectivo (bilingüismo social) refírese á comunidade na que se empregan dúas linguas, sendo bilingües boa parte dos seus individuos. O bilingüismo é motivo de enriquecemento para o individuo, mais é difícil que as linguas se atopen en situación de igualdade e proporcionalidade totais dentro dunha comunidade.
A diglosia é un concepto lingüístico que se aplica a situacións de conflito lingüístico e desemboca na superposición dominante dunha lingua, no noso caso o castelán, sobre outra, o galego. Esta posición dominante maniféstase nos usos sociais, na oficialización e na normalización e difusión. A lingua dominada é pouco empregada na escrita e é propia da comunicación oral, familiar e de actividades de ámbito restrinxido.
O conflito lingüístico dáse cando nunha sociedade se produce unha convivencia lingüística desequilibrada e diglósica entre dúas ou máis linguas. Esa situación conduce ao dominio dunha lingua sobre outra e incide fundamentalmente na desigualdade do uso de ambas as dúas, no maior prestixio dunha en detrimento da outra e incluso na posible substitución dun idioma por outro.
En Galicia é obvia a presenza de dúas linguas: unha, o galego, é a propia do país e outra, o castelán, de fóra, imposta dende a Idade Media. Esta dualidade, ¿presenta unha situación de equilibrio, igualitaria e de non discriminación ou pola contra se manifesta conflitiva e discriminatoria?
A situación lingüística en Galicia dende o século XVI está determinada pola coexistencia diglósica, conflitiva e desequilibrada entre o castelán e o galego. O castelán substituíu o galego nos usos escritos e formais relegándoo á comunicación oral e informal. Produciuse deste xeito unha especialización lingüística e unha xerarquización que levou ao castelán á consideración de lingua alta, de poder e de prestixio e ao galego a ser considerada a lingua baixa, de segunda clase, menosprezada e minorizada.
Nestes momentos, a pesar de que existen disposicións legais que protexen e difunden o galego como lingua oficial de Galicia; a pesar de que o galego é lingua vehicular no ensino, que está presente (de desigual modo) nos medios de comunicación de masas, e a pesar das campañas de normalización lingüística, a lingua propia de Galicia segue a ser unha lingua de segunda, unha lingua de usos restrinxidos. O pretendido bilingüismo harmónico, é dicir, a convivencia das dúas linguas en pé de igualdade dentro de Galicia é probable que desemboque na substitución da máis feble.
É certo que o galego foi experimentando unha crecente presenza pública no seo da sociedade e estase a introducir en áreas e ámbitos de uso antes exclusivos do castelán, aínda así a existencia de prexuízos lingüísticos determina que na práctica cotiá a situación do galego segue a ser diglósica. Entre os prexuízos que existen sobre a lingua galega hai algúns que xa veñen de vello: O galego é lingua de pobres, o galego é lingua de aldeáns, o galego non serve fóra de Galicia, o galego é un idioma imposto…,  pero hainos tamén modernos, resultado do proceso de estandarización: o galego estándar é un idioma inventado, o galego dos libros non o entendo. Todas estas ideas preconcibidas inflúen na percepción e nos usos lingüísticos dos cidadáns, que poden provocar mesmo un complexo de inferioridade con respecto á súa lingua inicial (autoodio). Os prexuízos cumpren unha función defensiva, xa que se utilizan co fin de xustificar e manter a posición dominante de certos grupos sobre outros. Son ademais difíciles de detectar porque a xente intenta ocultalos ou polo menos “disfrazalos”, sexa de xeito consciente ou inconsciente. O certo é que malia que a gran maioría da poboación ten competencia lingüística en galego, usa cada vez máis o castelán.
A alternativa a esta situación conflitiva pasa necesariamente por un proceso de normalización lingüística que restaure o unilingüismo natural eliminando as situacións diglósicas, o cal non debe ser incompatible co bilingüismo ou trilingüismo que todo individuo debe procurar. A  cidadanía debe aspirar a un bilingüismo equitativo que permita o desenvolvemento da lingua propia. A diglosia continúa vixente e a substitución lingüística, a pesar dos avances, aínda é unha ameaza. Por esa razón debemos propugnar o monolingüismo  defensivo dos galegofalantes como estratexia para acadar un bilingüismo igualitario.
(794 palabras)



Tema 2. Linguas minorizadas e linguas minoritarias. A normalización do galego.


Actualmente existen no mundo unhas seis ou sete mil linguas. En canto ao número de falantes, as linguas máis estendidas son o chinés mandarín, o inglés, o hindi, o español, o ruso, o árabe, o portugués… Esta gran diversidade lingüística correspóndese tamén cunha gran variedade de situacións nas que se poden atopar as linguas dende o punto de visto político:
Linguas con estado e linguas sen estado: as que representan de forma oficial e legal un estado e as propias de territorios que non teñen independencia política.
Linguas oficiais en máis dun estado: portugués, español, inglés…
Estados unilingües: nos que se fala unha soa lingua.
Estados plurilingües: nos que se falan varias linguas.
As linguas hexemónicas gozan dun gran prestixio social, determinado pola existencia dun poder político-económico que as potencia.
Consideramos linguas minoritarias aquelas que no territorio de seu teñen un número realmente reducido de falantes (o aragonés en Aragón, por exemplo). Pola contra, catalogamos como linguas minorizadas aquelas variedades lingüísticas de pequena extensión pero claramente maioritarias no seu territorio propio, que están sometidas a condicións sociais tales que ven restrinxidas as súas funcións de uso.  A competencia desigual cunha ou varias linguas alleas de maior prestixio constitúe o factor básico desencadeante desta situación.
O galego, un idioma que nunca perdeu a súa condición de lingua maioritaria no seu territorio propio, padeceu durante séculos unha marxinación que o mantivo afastado dos usos institucionais e oficiais e relegado a condición de lingua oral familiar, situación que o converteu en lingua minorizada.
O conflito lingüístico que se produce pola primacía social entre un idioma hexemónico e unha lingua minorizada soamente coñece dúas saídas posibles: A substitución lingüística, e a normalización lingüística, é dicir, o establecemento de medidas políticas, legais, sociais e lingüísticas para a recuperación do idioma marxinado que posibiliten a posterior convivencia harmónica de ambas as dúas linguas.
Denominamos, polo tanto, normalización lingüística o proceso de adquisición por parte do galego de funcións e ámbitos de uso e recuperación daqueles que lle foron usurpados polo castelán. A normalización pretende restaurar na sociedade o unilingüismo natural eliminando as situacións diglósicas.
O galego, lingua natural e propia de Galicia, foi desprazado polo castelán, lingua foránea, dos espazos que naturalmente ocupaba. Normalizar o galego significa, pois, recuperar a súa presenza exclusiva en todo tipo de ocasións e actividades da vida social, cultural, comercial, administrativa, de relación…
O novo marco político deseñado a partir da Constitución de 1978, do Estatuto de Autonomía de Galicia (1981), da Lei de normalización lingüística de 1983 e das demais disposicións e decretos que a desenvolven provocaron importantes avances cualitativos no seu prestixio e recuperación social ocupando terreos ata entón pouco propicios: actuación política institucional, ensino, medios audiovisuais… Porén hai quen entende que este proceso é aínda minoritario e pouco cristalizado xa que se dá unha certa reticencia e resistencia, cando non oposición frontal, en relación ao galego.
O galego chega ao século XXI con presenza en todos os ámbitos e emprego real en todas as funcións da sociedade que constitúe o seu espazo cultural natural. Pero, polo de agora non podemos considerar rematado o proceso de normalización lingüística xa que existen actitudes que seguen a considerar o galego como unha lingua máis acaída para falar cos amigos e familiares, na aldea e coa xente de máis idade, e o castelán a lingua que debe empregarse de maneira preferente no comercio, na igrexa, no xulgado, na universidade e, en xeral, nos intercambios sociais máis formalizados.
Segundo os datos do Mapa Sociolingüístico de Galicia, a porcentaxe dos que falan galego decrece drasticamente conforme diminúe a idade das persoas. Desta maneira, de non mudaren os indicadores, a situación evolucionaría de maneira moi negativa para o galego, xa que un descenso tan severo do número de falantes podería mesmo facer perigar a propia supervivencia da lingua. Aínda que estudos máis recentes confirman un estancamento desa tendencia de diminución, a creba do proceso que transmitía o idioma de pais a fillos segue a constituír unha seria ameaza para o futuro da lingua.

(681 palabras)


Tema 3.
Historia da normativización: A construción da variedade estándar. Interferencias e desviacións da norma.

Entendemos por normativización dun idioma a regulación do tipo de idioma a empregar, é dicir, unha variedade unificada, común a todos os seus falantes. Está estreitamente emparellada coa súa normalización, coa súa implantación xeral na sociedade. O proceso de normativización ou estandarización lingüística ten a súa plasmación concreta na determinación dunha ortografía, unha gramática e un dicionario do idioma.
O galego, sometido dende o século XVI a unha situación diglósica que o reduciu a ser unha lingua oral, experimentou un proceso de deterioro do seu sistema lingüístico, alterado pola intromisión do castelán e asistiu a unha disolución da súa unidade básica ao carecer dun referente culto que servise como modelo uniformizador. As consecuencias disto foron a castelanización e a dialectalización do idioma.
Cando no século XIX o galego gaña outra vez o espazo escrito, os seus cultivadores encóntranse cun idioma fragmentado, rústico, de vocabulario limitado e que suplía as súas insuficiencias co modelo do castelán. A pesar de estar xa presente dende os primeiros momentos a necesidade de lograr unha unificación da lingua escrita, cómpre esperar ao século XX para que xurdan as primeiras propostas dunhas normas comúns.
Nos anos 1970-71 a Real Academia Galega (RAG) fai públicas unhas Normas ortográficas e Morfolóxicas  que recollían gran parte das solucións que se xeneralizaran, máis ou menos espontaneamente, no galego escrito. En 1971 créase na Universidade de Santiago de Compostela o Instituto da Lingua Galega (ILG) que publica nesa década os primeiros métodos de aprendizaxe do noso idioma. En 1980 a Asociación Sócio-Pedagóxica Galega (AS-PG) edita as Orientacións para a escrita no noso idioma, que terán unha versión reintegracionista no ano 1982. Nese mesmo ano de 1982, o ILG e a RAG elaboran as Normas ortográficas e morfolóxicas do idioma galego, declaradas oficiais pola Xunta de Galicia. Dende aquela, estas normas foron actualizadas e revisadas en 1995 e en 2003.
Existen dúas grandes tendencias no que se refire á normativización do galego. A tendencia reintegracionista propugna a aproximación do estándar galego ao do portugués de Lisboa. Fronte á postura reintegracionista, os partidarios da normativa oficial, sen negaren a existencia dun estreito parentesco e dunha fase común galego-portuguesa, defenden a identidade do galego como lingua autónoma e independente do portugués e toman como punto de partida o galego oral, depurado dos elementos espurios provocados pola convivencia desequilibrada co castelán.
A normativa representa o galego común ou estándar, que a través dunha gramática e dun dicionario normativos, fixa uns usos apropiados da lingua e exclúe as chamadas interferencias e desviacións da norma.
Os hipergaleguismos ou hiperenxebrismos son formas creadas artificialmente por reacción diferencialista con relación ao castelán. Consiste en galeguizar aínda máis aquelas palabras que o galego comparte co castelán en virtude de falsas analoxías. É o caso de primaveira (por primavera), humán (por humano), gasoliña (por gasolina), labourar (por laborar), etc.
Os vulgarismos  afectan case sempre á fonética e son propios do galego oral. Consiste na alteración do vocalismo ou consonantismo das palabras por cambio dun fonema por outro. É o caso de marmurar (por murmurar), probe (por pobre), espranza (por esperanza)…
Os arcaísmos son o resultado de querer depurar a lingua botando man de formas medievais para substituír palabras plenamente galegas, aínda que idénticas ou parecidas ao castelán. Algúns arcaísmos son: vegada (por vez), nascer (por nacer), tíduo (por título), etc.
Por outra banda, as linguas adoitan incorporar ao seu léxico termos procedentes doutras, que se coñecen por ese motivo co nome de préstamos. Hainos necesarios e aceptables que cobren lagoas léxicas que van xurdindo. Pero hai outros que son innecesarios xa que para o seu significado si existe unha palabra propia na lingua receptora. Estes últimos son os que se denominan interferencias e son debidos á presión sociocultural dunha lingua dominante. Na nosa lingua a maior parte das interferencias proceden do castelán (castelanismos), aínda que tamén veñen do inglés (anglicismos) e tamén do portugués (lusismos).
A peculiar convivencia, de matices diglósicos, entre galego e castelán determina que esta última se vexa máis protexida que o galego fronte ás interferencias e poida manter mellor a súa identidade lingüística. O grao e intensidade das interferencias varía segundo os individuos e as situacións, mais poden afectar a todos os planos da lingua: fónico, ortográfico, morfosintáctico e léxico.  Son castelanismos parexa (por parella), conexo (por coello)… boda (por voda), atmósfera (por atmosfera)… a leite (por o leite), o calor (por a calor)… o sentía na alma (por sentíao na alma), vou a contar un conto (por vou contar un conto)… escoba (por vasoira), grifo (por billa)…
Dende o momento en que existe a variedade estándar dun idioma, esta adoita a converterse na variedade de máis prestixio e, en consecuencia influirá nas distintas variedades tradicionais (xeográficas e sociais). As dúas variedades poden coexistir sen problema nunha distribución axeitada de funcións. Mentres as tradicionais se utilizan en situacións comunicativas informais, á variedade estándar correspóndenlle as funcións públicas e formais e, por suposto, as escritas.


(830 palabras)



Os temas 4, 5 e 6 comparten o primeiro parágrafo de presentación.



HISTORIA DA LINGUA: SÉCULOS XX E XXI.

Ao longo do século XX foise consolidando o proceso de normalización da lingua galega ao acceder a novos ámbitos de uso que ata ese momento lle estaban vedados: ensaio, narrativa, actos públicos, ensino, administración pública, correspondencia privada… En termos xerais, a consideración pública acerca do galego foi mellorando pouco a pouco ata acadar nestes últimos anos o recoñecemento oficial como lingua propia de Galicia. Con todo, existen notables diferenzas no transcorrer do século XX e na actualidade os datos de galegofalantes monolingües en galego e as porcentaxes do seu uso en termos absolutos determinan, cando menos, unha certa preocupación en canto á supervivencia da nosa lingua.

(109 palabras)


Tema 4.
O galego no primeiro terzo do século XX: características lingüísticas fundamentais. Contexto histórico e situación sociolingüística.

Neste período que vai dende o 1900 ata a Guerra Civil de 1936/39, continúase o labor dignificador da lingua galega iniciado no século anterior grazas a unha serie de iniciativas orientadas a superar os moitos atrancos cos que se atopaba a cultura galega.
En 1906 fúndase a Real Academia Galega (RAG), unha iniciativa iniciada polos intelectuais decimonónicos e que se fará realidade a principios do século XX con dous claros obxectivos: a elaboración dun dicionario e unha gramática.
Coa aparición das Irmandades da Fala (1916) prodúcese un salto cualitativo no emprego do idioma a nivel cultural e o galego utilizarase nos actos públicos, no xornalismo, no ensaio político, nos textos científicos… Creadas para a defensa, dignificación e cultivo do idioma, tiveron o seu momento cume en 1918  na celebración da “I Asemblea Nazonalista Galega” onde, sen abandonar o obxectivo lingüístico, formulan  un plan máis amplo de recuperación política, social e económica de Galicia que se resume en dous grandes obxectivos: autonomía para Galicia e o galego lingua oficial.
En 1920 xorde en Ourense a revista “Nós”, integrada por Risco, Otero Pedrayo, Cuevillas, e que conta coa colaboración de Lousada Diéguez, Castelao e outros e que pretende servir de canle de expresión para a posta ao día e potenciación da cultura galega ata entón moi localista e excesivamente marcada pola lírica, o ruralismo e o costumismo. Para actualizar, normalizar e universalizar a cultura galega, os homes de “Nós” acollen nas súas páxinas colaboracións de autores estranxeiros, traducións, informacións e noticias do que se facía noutras literaturas, e ademais tamén se preocupaban da arqueoloxía, antropoloxía, filosofía, música…, demostrando na práctica a validez do galego para todo tipo de ámbitos, algúns dos cales lle estaban totalmente vedados como o ensaio, a lección universitaria, o discurso político, o tratado científico, a tribuna oratoria…
Precisamente, coa creación en 1923 do Seminario de Estudos Galegos vaise potenciar o uso do galego na prosa científica e técnica. O Seminario vai poñer de manifesto a preocupación dun sector do mundo universitario por Galicia, que será obxecto de investigación como fenómeno natural, histórico, social, político, cultural, etc.
Coa instauración da República (1931), o galeguismo vaise reagrupar en torno ao Partido Galeguista que pretenderá conseguir a autodeterminación política para Galicia, e que se verá materializada na elaboración do Estatuto de Autonomía do 1936, que recollía no seu articulado a cooficialidade de galego e castelán na Administración e un ensino bilingüe nas escolas primarias que en niveis superiores se centraba en impartir Lingua, Historia e Literatura Galegas. Por vez primeira, despois de catro séculos, o galego parecía recuperar algunhas cotas de oficialidade.
Desta etapa podemos destacar algúns estudos lingüísticos, entre outros: Dicionario galego castelán (1928) de Leandro Carré Alvarellos e Gramática do idioma galego (1922) de Manuel Lugrís Freire.
Non obstante, esta rehabilitación social do idioma coincide cunha perda porcentual de falantes monolingües en galego e o inicio dunha extensión social da diglosia. Por unha banda, o sistema de ensino que emprega o castelán como lingua única e que reprime o galego en calquera situación escolar. Por outra banda, a sangría da emigración levou fóra de Galicia a milleiros de persoas que tiñan o galego como lingua inicial. Estas circunstancias, xunto co transvasamento demográfico do rural ao urbano provoca que o proceso de recuperación de ámbitos de uso iniciados a principios de século se vexa seriamente danado.
A nivel lingüístico, o contacto co galego medieval a raíz das edicións e publicacións de documentos, cantigas e textos en prosa unido ao desexo de depuración e á necesidade de cubrir os baleiros léxicos do galego patrimonial levaron a que, cada vez máis frecuentemente, aparecesen formas arcaicas. Tamén se produce un achegamento ao portugués a onde se van buscar as referencias para a solución de problemas léxicos ou morfolóxicos. Así, o galego dos escritores deste primeiro terzo do século é un galego que a penas está marcado dialectalmente e no que se adoptan solucións tomadas da tradición literaria ou ben restauradas do portugués, o que dará orixe a numerosos arcaísmos e lusismos. Por outra banda, o diferencialismo en relación co castelán e a busca da pureza idiomática provocarán os hipergaleguismos e a pseudoevolución, configurando dese xeito un galego afastado da práctica falada normal, arbitrario e como de laboratorio, que continuará con certa vixencia posteriormente á Guerra Civil.

(713 palabras)
Tema 5. 
O galego de 1936 a 1975: características lingüísticas fundamentais. Contexto histórico e situación sociolingüística.

A partir do ano 1939, finalizada a guerra civil, iníciase en Galicia, unha vez máis, un período de interrupción das actividades culturais e lingüísticas propias. A nova orde imposta caracterízase pola represión de todo aquilo que supoña un feito diferencial tanto a nivel político, como cultural ou lingüístico. A igrexa, a escola, a Administración pública, os medios de comunicación… van empregar exclusivamente o castelán. Galicia somérxese nun silencio profundo e o galego convértese nunha lingua clandestina e pouco a pouco vai ir perdendo prestixio social e, por suposto, ámbitos de uso que non sexan os exclusivamente familiares.
Prosegue o proceso de substitución lingüística durante os anos da ditadura a pesar da superioridade demográfica da lingua galega, pois a maioría da poboación segue a ser monolingüe en galego ou bilingüe galego-castelán. Non obstante, vanse afianzando os prexuízos lingüísticos que levarán ao galego á consideración de lingua inferior. A transmisión do galego como lingua materna vai ir diminuíndo na medida en que se produce a integración dos individuos de procedencia rural nas áreas urbanas e os seus fillos van ser escolarizados nun sistema lingüisticamente homoxeneizador.
Entre 1936 e 1950, anos da máis dura e pechada etapa do franquismo, a penas se publican libros en galego. Sen editoriais, mortos, silenciados ou exiliados os galeguistas a Galicia territorial cede a súa palabra á Galicia Americana: editoriais (Galiza, Nova, Citania…), reedición e edición de libros, conferencias, publicacións periódicas, emisións de radio, representacións teatrais, actos cívicos… converten Bos Aires na capital cultural e espiritual de Galicia.
No ano 1950, un grupo de galeguistas entre os que se encontraban Ramón Piñeiro, Otero Pedrayo, Fernández del Riego, Ferro Couselo e outros, nace a editorial Galaxia, que axiña se converterá nun dos principais instrumentos da recuperación cultural galega. Outras empresas literarias destacables son a revista Grial, a colección de poesía Benito Soto (dirixida por Celso Emilio Ferreiro), a colección Xistral en Lugo e o suplemento literario do diario compostelán La Noche.
Galicia vai recuperando pouco a pouco a súa voz e xorden arredor dos anos sesenta diferentes institucións e asociacións culturais ( O Facho, na Coruña; O Galo, en Santiago de Compostela; a Asociación Cultural de Vigo; Agrupación Cultural Auriense, en Ourense, e Agrupación Cultural Abrente, de Ribadavia)  que se empeñan no traballo de recuperación lingüística e cultural, de afirmación da personalidade nacional e de resistencia fronte ao franquismo. A contestación política ao réxime franquista reactívase coa fundación da UPG (Unión do Pobo Galego) en 1964 e o Partido Socialista Galego (1965) que representan un novo galeguismo que reclama o dereito á autodeterminación e adopta unha defensa decidida da lingua galega, denunciando o bilingüismo e establecendo o galego como lingua oficial de Galicia.
En 1963, co gallo do centenario da publicación de Cantares gallegos de Rosalía de Castro, a Real Academia Galega institúe a efeméride das Letras Galegas cada 17 de maio. No ano 1965 a lingua e literatura galegas entran nos plans de estudo da Universidade de Santiago, sendo o primeiro catedrático Ricardo Carballo Calero, quen publica en 1966 o importante estudo lingüístico Gramática elemental del gallego común. De significación semellante é o Diccionario galego castelán (1968) de Xosé Luís Franco Grande. En 1971 créase o Instituto da Lingua Galega, organismo universitario que irá participando activamente na definición da norma culta do galego moderno.

(546 palabras)

Tema 6. 
O galego a finais do século XX e comezos do XXI:  características lingüísticas fundamentais. Contexto histórico e situación sociolingüística.

Morto Franco (1975) e instaurada, despois da transición política, unha democracia parlamentaria (Constitución de 1978), Galicia dótase dun Estatuto de Autonomía (1981) e de institucións propias como a Xunta de Galicia e o Parlamento. A situación do idioma vai estar, a partir de aí, definida polo marco xurídico-legal que emana da Constitución, do Estatuto e das leis do Parlamento de Galicia.
O galego incorpórase ás máis variadas funcións: xornais e revistas (divulgativas, científicas ou culturais), ao ensino, á radio e televisión, ao libro didáctico (filosofía, matemáticas, xeografía…); é empregado na Universidade, na Administración, na Igrexa, na publicidade… Mais a pesar desta presenza semella que aínda se está lonxe de conseguir  a recuperación total do idioma.
A calidade de utilización do galego mellorou moito a partir dos anos setenta. Ademais do xa iniciado en anos anteriores, a creación do Departamento de Lingüística e Literatura Galegas na Universidade, así como a publicación de gramáticas e manuais de aprendizaxe, os cursos de galego promovidos por diferentes entidades e, en xeral, a maior preocupación tanto individual como colectiva pola calidade do galego empregado, contribuíron notablemente a aumentar o nivel de corrección da lingua.
 En 1982, froito do acordo entre a Real Academia Galega e mais o Instituto da Lingua Galega, publícanse as Normas Ortográficas e Morfolóxicas do Idioma Galego que definen o estándar da lingua contemporánea e que a Xunta de Galicia adoptou como oficiais. Aínda que a aceptación desta normativa non foi unánime e existe por parte de determinados colectivos unha oposición que se traduce na aparición doutros sistemas ortográficos e morfolóxicos de carácter reintegracionista, o certo é que dende a revisión das normas no 2003, este rexeitamento é mínimo.
No ano 1983 promúlgase a Lei de Normalización Lingüística, que vai a supoñer entre outras cousas a incorporación da Lingua Galega ao sistema educativo oficial, o cal supón un fito histórico xa que por vez primeira os galegos comezan a ser alfabetizados sistematicamente na propia lingua. No ano 2004 apróbase por unanimidade no Parlamento galego o Plan Xeral de Normalización da Lingua Galega, documento que deseña actuacións de promoción e defensa do idioma para o converter en lingua de uso normal en Galicia.
Malia estes cambios, a situación social da lingua galega nestes últimos anos non sufriu grandes cambios. O galego segue a perder falantes iniciais e habituais, e tampouco consegue desterrar vellos e novos estereotipos lingüísticos negativos que fan que o seu uso habitual, sobre todo nos máis novos, diminúa día a día. O galego abálase hoxe entre o positivo dos avances que se acadaron e a preocupante persistencia de síntomas moi negativos para o futuro da lingua. Na situación de conflito lingüístico que aínda estamos a vivir, de non cambiar as tendencias, o galego pode chegar a desaparecer, aínda que por outra banda, a nosa lingua xa superou ao longo da súa historia outras situacións desfavorables máis complexas.

(477 palabras)



SITUACIÓN DA LINGUA GALEGA NO IES ISAAC DÍAZ PARDO. SADA, 2012.




Open publication - Free publishing - More language





No hay comentarios:

Publicar un comentario